به‌ بۆنه‌ی 8 ی مارش ڕۆژی نێۆنه‌ته‌وه‌یی ژنان، کۆێستان داودی، که‌ژاڵ نه‌قشبه‌ندی، غه‌زاڵ کرماشانی ، بۆ ماڵپه‌ڕی سه‌ربه‌خۆ ده‌دوێن،


به‌بۆنه‌ی هاتنی ڕۆژی 8 ی مارش ڕۆژی نێۆنه‌ته‌وه‌یی ژنان، ماڵپه‌ڕی سه‌ربه‌خۆ، چه‌ند ژنێکی کوردستانی بۆم ئه‌م ڕۆژه پیرۆزه‌ ‌ به‌سه‌رکرده‌وه‌، که‌ به‌م شێوه‌ی خواره‌وه‌ پرسیاره‌کانیان وڵام داینه‌وه‌.
به‌شی یه‌که‌می چاوپێکه‌تنی ماڵپه‌ڕی سه‌ربه‌خۆ له‌گه‌ڵ ئه‌م به‌ریزانه‌ی خواره‌وه‌یه‌.
کۆێستان داودی، که‌ژاڵ نه‌قشبه‌ندی، غه‌زاڵ کرماشانی ،


کۆێستان داودی .


ماڵپه‌ڕی سه‌ربه‌خۆ: کۆیستان خانم له‌ ڕوانگه‌ی به‌ریزتانه‌وه‌ وه‌ک ژنه‌ تێکۆشه‌رێکی ڕۆژهه‌لاتی کوردستان، کۆسپه‌کانی سه‌ر رێگای خه‌باتی یه‌کسانی و به‌ده‌ستهێنانی مافه‌کانیان چییه‌؟

به‌ ڕای من ناكرێ هه‌روا به‌ سه‌ر پێی ئه‌و كۆسپانه‌ بژمێرین. ڕه‌نگه‌ ئه‌و كۆسپانه‌ سه‌دان و بگره‌ هه‌زارانیش بن. كۆسپ ده‌توانێ سیاسی بێ، ده‌توانێ ئابووری بێ و ده‌توانێ كۆمه‌ڵایه‌تی و ئاینی و سێكسی و شێوه‌ی دیكه‌ بێ. چی كۆسپه‌ یان كۆسپ نیه‌ له‌ كه‌سێكه‌وه‌ بۆ یه‌كێكی دیكه‌ ده‌گۆرێ.
بۆ ژنه‌ كوردێكی ده‌وڵه‌مه‌ند ڕه‌نگه‌ باری ئابووری كۆسپ نه‌بێ، به‌لام بۆ ژنه‌ كوردێكی هه‌ژار كۆسپه‌. به‌ڵام هه‌ردووكیان كۆسپێكی نه‌ته‌وه‌ییان هه‌یه‌. كه‌سیان له‌ رووی سیاسیی نه‌ته‌وه‌ییه‌وه‌ ئازاد نین و له‌ ژێر هه‌مان چه‌وسانه‌وه‌دا ده‌ژین و ده‌مێننه‌وه‌.
له‌ گوندێكدا كه‌ ساڵانه‌ خه‌ڵك ده‌بێت بچنه‌ مه‌زرا و كێڵگه‌ و بۆ نموونه‌ له‌ هاویندا كه‌ مار و دووپشك زۆرن دروێنه‌ بكه‌ن، ڕه‌نگه‌ نه‌بوونی ده‌رمانی دژژه‌هری مار و دووپشك كۆسپیك بێ كه‌ به‌ مانای ژیان و مردن دێ، چ بۆ هه‌موو ئه‌و ژنانه‌ی كه‌ پێیان په‌تیه‌ و بێ كه‌وش و پێڵاون، و چ بۆ ئه‌وانه‌ی كه‌ میرد و برایانن. ڕه‌نگه‌ ژنێك هه‌ر حه‌ز له‌ میرده‌كه‌یشی نه‌كا، به‌ڵام كاتێك مارێك به‌ مێرده‌كه‌یه‌وه‌ بدا، سه‌رچاوه‌یه‌كی بژێوی له‌ كیس ده‌چێ. مه‌به‌ستم ئه‌وه‌یه‌ كۆسپ مانای جیاوازی هه‌یه‌. نه‌بوونی ده‌رمانی دژژه‌هر بۆ ئه‌و ژنانه‌ كۆسپی گه‌وره‌یه‌.
بۆ من كۆسپ شتێكه‌ و بۆ ژنێكی دیكه‌ی كورد شتێكی دیكه‌یه‌. له‌و به‌ینه‌دا ره‌نگه‌ هه‌ردوولامان كۆمه‌ڵێك كۆسپی هاوبه‌شمان هه‌بێ، یان زۆر كۆسپ به‌ هاوبه‌ش دابنێین و قبووڵی بكه‌ین كه‌ هاوبه‌شه‌.
بۆ نموونه‌، ژنی كورد ئازادی نه‌ته‌وه‌یی نییه‌، ئازادی زمان و ئاخافتن و ده‌ربرینی نییه‌، ئازادی كولتور و فه‌رهه‌نگی نییه‌، ئازادی جلوبه‌رگ و خۆنیشاندانی نییه‌، ئازادی ده‌ربڕینی هه‌ست و نه‌ستی خۆی نیه‌.
جارێ با له‌ولاوه‌ بووه‌ستێ كه‌ ئه‌مانه‌ مانایان جیه‌، ئێمه‌ نیمانه‌.
پاشان كه‌ ئه‌گه‌ر ئه‌و ئازادیانه‌ هه‌بێ ئه‌وجا به‌ چ مانایه‌ك دێن و له‌ چ ئاستێكدان و كێ له‌ عه‌مه‌لدا كاریان پێ ده‌كا یان نایكا، ئه‌وه‌ باسێكی دیكه‌یه‌.
ژنه‌ كوردێ كه‌ له‌ ماڵه‌وه‌ برا و باوكی له‌گه‌ڵیدا باشن جۆرێكی دیكه‌ له‌ كۆسپ ده‌ڕووانێ. به‌لای كه‌مه‌وه‌ پێویست ناكا ڕۆژانه‌ شه‌ق و لێدان و كوتان بخوات. ژنه‌ كوردێ كه‌ له‌ ماڵه‌وه‌ ئازادی نییه‌، بیستوچوار سه‌عاته‌، بێ له‌ هه‌موو ئه‌و كۆسپانه‌، له‌ ژێر فشاری لێدان و جوێن و سووكایه‌تی پێكردنیشدایه‌.
ژیانی ژن هه‌مووی كۆسپه‌. من به‌ش به‌ حاڵی خۆم ژنانێكی زۆرم نه‌دیوه‌ كه‌ به‌ هه‌ر حاڵ جۆرێك له‌ كۆسپیان نه‌بێ.
كۆسپی چه‌وسانه‌وه‌ی نه‌ته‌وه‌یی به‌ جێی خۆی و هه‌موومان به‌ شێوه‌یه‌ك له‌ ژێر ئه‌و باره‌داین، ئه‌گه‌رچی هه‌ندێك ژن هه‌ن به‌ حوكمی بیری سیاسیان ددانی پیادا نانێن و ده‌ڵێن چه‌وسانه‌وه‌ی نه‌ته‌وه‌یی مانای نییه‌، به‌ڵام كۆسپه‌كانی دیكه‌ هه‌م زۆرن و هه‌م به‌ مانای جیاواز هه‌ن.
ئێمه‌ ناتوانین قسه‌ له‌ سه‌ر یه‌كسانیی بكه‌ین كاتێ كه‌ هیچ هه‌لومه‌رج و بارودۆخێكی له‌ بار نییه‌ بۆ قسه‌كردن له‌ سه‌ر یه‌كسانیی. ژنێك له‌ چ ڕوویه‌كه‌وه‌ باس له‌ یه‌كسانی بكات كاتێ كه‌ شه‌ره‌فی خۆی و برا و میرد و باوك و مام و ئامۆزا و پورزا و ته‌نانه‌ت پیاوانی گه‌ڕه‌ك و شاریشه‌؟ ژنێك چۆن باس له‌ یه‌كسانی بكات كه‌ به‌ هه‌مان مه‌رج ناخوێنێ، كار ناكات، یان هه‌ر بۆی نییه‌ كار بكات و كه‌ ته‌نانه‌ت له‌ كاری سیاسیشدا ده‌بێ سێبه‌ری پیاو و برایه‌كه‌ی خۆی بێ.
من چه‌ندین ژن ده‌ناسم كه‌ له‌ ترسی مێرده‌كانیان هاوحیزبن، یان له‌به‌رخاتری ئه‌وه‌ی برایه‌كیان له‌ حیزبێكدا گیانی فیداكردوه‌، ئیتر ژنانی ئه‌و بنه‌ماله‌یه‌، ترشیان بێ و تاڵیان بێ، هه‌ر ئه‌وه‌ خه‌ت و به‌شیانه‌.
له‌به‌رئه‌وه‌ من ناتوانم قسه‌ له‌ سه‌ر یه‌كسانی بكه‌م. هه‌ر كاتێ ژنانی كورد هیچ نه‌بێ چل له‌ سه‌ددی هاوزه‌مینی پیاوانیان له‌ مافدا هه‌بێ، ئه‌و كاته‌ ده‌توانین باسی شتێكی وا بكه‌ین.
زۆرێك له‌و ڕێكخراوه‌ و حیزبانه‌ی كه‌ هه‌ن هه‌ر خۆیان كۆسپن. زۆر پیاوی سیاسی بێوه‌فاییان به‌رانبه‌ر ئه‌و ژنانه‌ نواند كه‌ له‌ سه‌رده‌می شاخدا هاوسه‌نگه‌ر و هاوچادر و هاوئازاریان بوون و له‌ مێرده‌كانیان زیاتر ژیانیان له‌ خه‌ته‌ردا بوو. خه‌ڵك هه‌‌ن به‌ ناوی كۆمۆمیست و چی و چییه‌وه‌ مامه‌ڵه‌ی عه‌بد له‌گه‌ڵ ژنی خۆیاندا ده‌كه‌ن و وه‌ك مۆمیا و بووكه‌شووشه‌‌ له‌ خێوه‌ت و ده‌فته‌ری چی و چیدا دایان ده‌نێن و خوداخودایانه‌ ٨ مارس بێ، چونكه‌ ده‌رفه‌تیان بۆ ده‌لوێ بقیژێنن و هاوار بكه‌ن و شیعر به‌ سه‌ر بالای ژندا بڵێن. هاوكات هه‌موو كه‌س ده‌زانێ كه‌ گه‌رووی ژنانێك كه‌ مه‌تریك له‌ خۆیانه‌وه‌ دوورن، بۆنی خۆینی لێ دێت.
من به‌ كورتی ده‌یبڕمه‌وه‌ و دووپاتی ده‌كه‌مه‌وه‌ كه‌ كۆسپه‌كان زۆرن و ده‌كرێت لیستی بی كۆتایی بنووسین.
ماڵپه‌ڕی سه‌ربه‌خۆ: ئایا به‌ بۆچوونی به‌ڕێزتان ژنانی کورد بۆ خۆیان تا ڕاده‌یه‌ک پاسیڤ نین له‌ پێناو مافه‌کانیاندا؟
كۆسپه‌كانی سه‌ر ڕێگای خه‌باتی یه‌كسانی و به‌ده‌ستهێنانی
نا، من ژنی كورد به‌ پاسیڤ نازانم و ئه‌وه‌ش به‌ قسه‌ی باش دانانێم. ژنی كورد له‌ به‌یانیه‌وه‌ تا ئێواره‌ كار ده‌كا. له‌ گوند و له‌ شارۆچكه‌ و شار هیچ فه‌رقێكی نییه‌. ڕه‌نگه‌ له‌ شاره‌كاندا وه‌زعیان خراپتریش بێ به‌ حوكمی ئه‌وه‌ی كه‌ ده‌بێ كاری ده‌ره‌وه‌یش بكه‌ن و بازاڕیش بكه‌ن و ئاگایان له‌ شه‌ره‌فی خۆیشیان زیاتر بێ. به‌دبه‌ختی ژژن له‌وه‌دایه‌ كه‌ هه‌تا پیاو ژماره‌ی زیاتر بێ ئه‌م ده‌بێ زیاتر ئاگای له‌ شه‌ره‌فی خۆی بێ. له‌ گونددا پیاوان ده‌ناسرێن و ده‌ناسرێنه‌وه‌، له‌ شاردا وا نییه‌. تا ئه‌و كاته‌ی ژن نیشانه‌ی شه‌ره‌ف بێ ئه‌وا ژن ده‌بێ بیستوچوار سه‌عاته‌ له‌ سه‌نگه‌ری پاراستنی ئه‌و شته‌دا بێ كه‌ پێی ده‌گوترێ شه‌ره‌ف و ناموس.
ژنی كورد ده‌ست و لاق و سه‌ری له‌ كار دایه‌. كه‌سێك پاسیڤه‌ كه‌ برووای به‌ كار نه‌بێ. ژنی كورد له‌ شه‌ڕی براكوژیدا به‌ سه‌دان خۆپیشاندان و ڕێپێوانیان كرد، له‌ راپه‌ڕین و له‌ شه‌ڕی سنه‌ و له‌ چیاكانی كوردستان به‌ هه‌موو پارچه‌كانیانه‌وه‌ خه‌باتیان كردوه‌ و ده‌یكه‌ن، به‌ڵام هه‌میشه‌ ئه‌م ڕه‌نجه‌ ده‌چێته‌ گیرفانی پیاوه‌كانه‌وه‌. به‌تایبه‌تی ئه‌و پیاوانه‌ی كه‌ شایه‌ت هه‌زار ئیدیعایان هه‌بێ. هه‌ر ئێستا هه‌ندێ مالپه‌ڕ هه‌ن كه‌ خۆیان به‌ چه‌پ و نازانم چی داده‌نێن خۆیان سوور و زه‌رد كردوه‌ و گۆرانی به‌ سه‌د ئاواز به‌ سه‌ر ٨ مارسدا ده‌ڵێن. به‌لام له‌ عه‌مه‌لدا ئێمه‌ ده‌زانین كه‌ ئه‌وانه‌ چ مامه‌ڵه‌یه‌ك له‌گه‌ڵ ژناندا ده‌كه‌ن.
ژنی كورد پاسیڤ نییه‌، به‌ڵام ده‌بینێ كه‌ چۆن مامه‌ڵه‌ به‌ په‌روه‌نده‌كه‌یه‌وه‌ ده‌كرێ و چۆن سووئیستیفاده‌ له‌ هه‌موو هه‌وڵ و كۆششێكی ده‌كرێ.
هه‌ندێ جار هۆی ده‌رنه‌كه‌وتنی ئه‌وه‌یه‌ كه‌ به‌ راستی ڕێگای پێ نادرێ. ئاخر تۆ ده‌بێ كاتت هه‌بێ تا له‌ خۆپیشاندان و سیمینار و چالاكیدا بیت و ده‌ربكه‌وی. من خۆم جونكه‌ خۆشبه‌ختانه‌ ئه‌و مشكیله‌یه‌م نیه‌، ده‌بینم كه‌ ئه‌و ژنانه‌ی له‌ چالاكیداین هه‌ر ئه‌وه‌نده‌ین و هه‌ر ئه‌وه‌نده‌ین. ئه‌وه‌كانی دیكه‌ ناتوانن، كاتیان نییه‌، مه‌شغوڵی سه‌رئێشه‌ی دونیا و قیامه‌تن، پله‌ی هۆشیاریان له‌ سه‌رێ نییه‌، ڕێگایان پێ نادرێ، ڕێگایان لێ زه‌حمه‌ت ده‌كرێ، كاریان به‌ سووك داده‌نرێ و به‌و شێوه‌یه‌.
ئێوه‌ ده‌زانن كه‌ خه‌بات به‌ فوو ناكرێ. تۆ كات و تاقه‌ت و توانا و لێزانین و ئافه‌رینت پیویسته‌ بۆ خه‌بات. خۆ هه‌ر ئه‌وه‌نده‌ نییه‌ هاوار بكه‌یت و بڵێی خه‌بات ده‌كه‌م. تۆ ده‌بێ ته‌ندروست بی و هه‌ست به‌ ته‌ندروستی بكه‌ی تا بتوانیت خه‌بات بكه‌یت. مشكله‌ی ئێمه‌ ئه‌وه‌یه‌ كه‌ ئه‌وی به‌رانبه‌رمان، واته‌ پیاوه‌كان، ئه‌و كاته‌ش كه‌ شیعرمان به‌ سه‌ردا هه‌ڵده‌ده‌ن خه‌ریكی به‌ رۆمانسی كردنن. هاوار ده‌كه‌ن: ژنه‌ جاو جوانه‌كه‌، بالابه‌رزه‌كه‌، باریكه‌كه‌، لێو و ده‌م واكه‌.
ئاخر كاكه‌ ئه‌وه‌ كه‌ی په‌یوه‌ندی به‌ ژیان و به‌ خه‌باتی منه‌وه‌ هه‌یه‌. ئه‌دی ئه‌ی ئه‌وه‌ی ناشیرینه‌ و به‌ ناشیرین داده‌نرێ چی بكا و قوڕی كوێ وه‌سه‌رنێ.
من هه‌ندێ جار شیعر ده‌خوینمه‌وه‌ گریانم بۆ شاعیره‌كه‌ی دێ. به‌ رۆمانسیكردنی ژن و ژیانی ژن و به‌ شانوباڵاهه‌ڵدانی جوانی و نازانم چی. كه‌واته‌ ژنی كورد له‌ ناهۆشیاریه‌كی پیاوانه‌دا پاسیڤ ده‌كرێ.
پیاو هه‌یه‌ سه‌د جار قسه‌ به‌ ژن ده‌بڕێ، و پێشی وایه‌ دیفاع له‌ مافی ژن ده‌كا.
ڕه‌نگه‌ ئه‌وی پیاو به‌ پاسیڤی ژنانی ده‌زانێ، هه‌ر خۆی به‌رپه‌چدانه‌وه‌ و ده‌ربرینی ناڕه‌زایی بێ له‌و وه‌زعه‌ی كه‌ هه‌یه‌.
من ده‌لیم ئێمه‌ی ژنی كورد پاسیڤ نین چوبكه‌ هه‌وڵی خۆمان ده‌ده‌ین به‌ڵام بێهوده‌یه‌. كه‌ ده‌ڵێم بێهوده‌یه‌ مه‌به‌ستم ئه‌وه‌ نییه‌ كه‌ ڕه‌شبینم و بڕووام به‌ گۆران نییه‌. چونكه‌ گه‌ش بینم و بڕووام به‌ گۆرانه‌، به‌ڵام كارمان زه‌حمه‌ته‌ و تاقه‌ت و حه‌وسه‌ڵه‌ی حه‌زره‌تی فیلی ده‌وێ.
ئه‌وه‌یش واقیعه‌تێكه‌ كه‌ كۆمه‌ڵگاكه‌مان كۆمه‌ڵگای پیاوانه‌. خۆ چار ئه‌وه‌ نییه‌ برا و باوك و شووی خۆمان بكوژین. به‌ هه‌ر حاڵ دۆخێكی سیاسیی بۆ كورد هه‌بووه‌ كه‌ ئه‌و وه‌زعه‌ په‌یدا بووه‌ و ئێستا به‌ هه‌موومان ده‌بێ بیگۆرین. چاره‌سه‌ر گۆرینی وه‌زعه‌كه‌یه‌ وا كه‌ وه‌زعی ژنان باشتر بێت، بێ ئه‌وه‌ی كه‌س زه‌ره‌ری لێ بكا. چونكه‌ خۆ مه‌به‌ستی خه‌باتی فێمێنیستی ئه‌وه‌ نییه‌ زه‌ره‌ر له‌ پیاوان بدرێ، به‌ڵكو ئه‌وه‌یه‌ كه‌ به‌رژه‌وه‌ندی ژنانیش له‌به‌رچاو بگیرێت.
من پیشنیارم ئه‌وه‌یه‌ كه‌ هه‌موو پیاوێكی كورد له‌ ماڵی خۆیه‌وه‌ ده‌ست پێ بكا. هه‌ر پیاوێك له‌ ماڵه‌وه‌ لێی ڕازی بن حه‌تمه‌ن له‌ ده‌ریشه‌وه‌ لێی ڕازی ده‌بن. ژن هیچ كاتێ له‌و ماله‌دا پاسیڤ نابێ كه‌ تیایدا حوكمی پاسیبڤبوون ئیجرا نه‌كرێ.
به‌ داخه‌وه‌م كه‌ ٨ مارس بووه‌ به‌ ڕۆژی پیاوان، ڕه‌نگ و ڕووی ڕۆژی ژنانی پێوه‌ نه‌ماوه‌. ئه‌ڵبه‌ت هه‌ندێ پیاو حه‌تمه‌ن به‌ ڕاستیانه‌ و ده‌ستیان خۆش بێ، به‌ڵام زۆرێك شه‌خسیه‌ت و ناو و نانی پێ په‌یدا ده‌كه‌ن.
دیاره‌، له‌گه‌ڵ هه‌موو ئه‌وانه‌یشدا سڵاو له‌ ژنانی كورد ده‌كه‌م و هیوادارم ببین به‌ خاوه‌نی ده‌وڵه‌ت و وه‌كو تاكه‌كه‌سی هۆشیار خه‌باتی خۆمان بكه‌ین.
كوێستان داودی ٥/٣/٢٠٠٩
..............................................................................................

که‌ژاڵ نه‌قشبه‌ندی


ماڵپه‌ڕی سه‌ربه‌خۆ: . به‌ بۆچوونی به‌ڕیزتان ژنانی کورد تا چه‌نده‌ توانیوێیانه‌ به‌ره‌و به‌ ده‌ست هێنانی مافه‌کانی خۆیان چالاک بن، یا له‌ نێۆ کۆڕو کۆمه‌ڵانی کوردستانیدا ئه‌و ڕێگایان پێدراوه‌؟.
وه‌ڵام: ژنانی کورد له‌خه‌بات و تێکۆشان بۆ وه‌دستهێنانی مافی خۆیان که‌مته‌رخه‌مییان نه‌کردوه‌و هه‌رچه‌نده‌ده‌سکه‌وتێکی به‌رچاویان نه‌بووه ‌به‌ڵام هه‌میشه‌چالاکییان بووه‌. خه‌باتی ژنی کورد یه‌ک خه‌بات نییه‌، به‌ڵکو خه‌باتی نه‌ته‌وایه‌تی و خه‌باتی کۆمه‌ڵایه‌تییه‌ بۆ به‌ده‌ستهێنانی مافه‌کانی خۆیان وه‌ک ژن‌. که‌واته ژنی کورد ‌تێکۆشانی بووه ‌به‌پێی توانای، ئه‌و توانایه‌ش ده‌گه‌ڕێته‌وه‌بۆ ئه‌وه‌ی تا چه‌نده‌ڕێگه‌ی پێدراوه، ‌به‌داخه‌وه‌له‌کۆمه‌ڵگای ئێمه‌دا که‌کۆمه‌ڵگایه‌کی پیاوسالارییه‌ مافی ژن له‌هه‌مو و لایه‌نێکه‌وه ‌پێشێلکراوه‌و ڕێگه‌ی پێنه‌دراوه‌که‌توانایی خۆی پیشان بدات. .ته‌نانه‌ت له‌ڕێکخرا پاره‌ته‌‌کانیشدا به‌و جۆره‌که‌باس له‌مافی ژن ده‌که‌ن و شوعار ئه‌ده‌ن ڕێگه‌یان پێنه‌دراوه‌.
ماڵپه‌ڕی سه‌ربه‌خۆ: ئایا به‌ بۆچوونی به‌ڕیزتان بێ وڵاتی و نه‌بوونی سه‌روه‌ری، هۆکاری سه‌ره‌کی نین له‌ دوا که‌وتنی کۆمه‌ڵگاکه‌مان له‌ ئاست مافه‌کانی ژناندا؟.
وڵام: بێگۆما نه‌بوونی وڵات و یاسایه‌کی دیمۆکراتی بۆ کۆمه‌ڵگاکه‌مان هۆکاری سه‌ره‌کیی بۆ کێشه‌کانی ژان، کۆمه‌ڵگای کوردستان له‌ زۆربه‌ی کۆمه‌ڵگای نه‌ته‌وه‌کانی دراوسێیدا زۆر پێشکه‌وتووتره‌، به‌ڵام مخابن به‌ هه‌زاران ساڵه‌ ئاسیمیلاسێۆن ده‌کرێت، فه‌رهه‌نگی کۆمه‌ڵایه‌تی ئه‌و دراوسیاو داگیرکه‌رانه‌ش هۆکاری سه‌ره‌کی بوون، بۆ تێکدانی بواری کۆمه‌ڵایه‌تی گه‌لێ ئێمه‌، بۆ نموونه‌ ژن ده‌بێ له‌ناخی کۆمه‌ڵگاوه‌چاره‌سه‌ر بکرێ، که‌ده‌گه‌ڕێته‌وه‌بۆ باری سیاسی و فه‌رهه‌نگی و ئابوری ئه‌و کۆمه‌ڵگایه‌، که‌له‌م سێ بواره‌دا به‌داخه‌وه‌کۆمه‌ڵگای ئێمه‌زۆر دواکه‌وتووه‌، ئه‌م دواکه‌وتوویش زۆر تاسیری له‌وه‌زعیه‌تی ژن له‌کۆمه‌ڵگای کورده‌واریدا کردوه‌و بووه‌ته‌هۆی پێشێل کردنی مافی ژن له‌هه‌موو بواره‌کانی ژیاندا. بۆ گۆڕینی وه‌زعیه‌تی ژن به‌ره‌و باشی ده‌بێ له‌م سێ بواره‌دا ) سیاسی ، فه‌رهه‌نگی ، ئابووری ) گۆڕانکاریه‌کی پوزتیڤ بکریه‌ت.
...........................................................................................................
غه‌زاڵ کرماشانی/ کرماشان.


ماڵپه‌ڕی سه‌ربه‌خۆ: وه‌ک بیستوومانه‌ که‌ ئاسه‌واری ماده‌ بێهۆشکه‌ره‌کان هۆکاری تێکچوونی سه‌دان بنه‌ماڵه‌یه‌، ئێوه‌ له‌م بواره‌وه‌ چ ده‌فه‌رموون؟.
وه‌ڵام: زۆر به‌ داخه‌وه‌ یه‌کێک له‌ دێوزمه‌کانی وێرانکاری بنه‌ماڵه‌ کورده‌کان له‌ ڕۆژهه‌ڵاتی کوردستان به‌ گشتی و کرماشان به‌ تایبه‌تی، مه‌سه‌له‌ی ئاڵوده‌ بوونی پیاوه‌کان به‌ ماده‌ی بێهۆشکه‌ر، ئه‌مه‌ش ماڵوێرانی زۆری لێده‌که‌وێته‌وه‌، ئه‌و پیاوه‌ی که‌ موعتاد ده‌وێ ته‌واوی پیداویستییه‌کانی ماڵیش ده‌دزێ و ده‌یفرۆشێ بۆ دابینکردنی چه‌ند گه‌رام له‌و ماده‌. حه‌تا به‌ داخم ئه‌وه‌ش ده‌نوسم له‌ زۆر ژنی جیابوو له‌ مێرده‌کانیان بیستوومه‌ که‌ مێرده‌کانیان داوایان لێکردون که‌ جسمیان بکه‌نه‌ سه‌رچاوه‌ی داهێنانی ئه‌و مادانه‌.
ماڵپه‌ڕی سه‌ربه‌خۆ: ده‌توانی ئاماژه‌ به‌ زیاد بوونی خۆ سووتاندنی ژنان له‌ کرماشان و هۆکاره‌کانی بکه‌ی؟.
وه‌ڵام : به‌داخه‌وه‌ که‌ ژماره‌ی خۆسوتاندنی ژنان،له‌ ڕاده‌به‌ده‌ر زیادی کردوه‌، ڕۆژانه‌ خه‌سته‌خانه‌کانی کرماشان جمه‌ی دیت له‌و کاره‌ساته‌. هۆکاره‌شی ده‌گه‌ڕێته‌وه‌ بۆ چه‌ندین کێشه‌ی کۆمه‌ڵایه‌تی، وه‌ک نه‌بوونی ئیمکاناتی ئابوری، دڵپیسی مێرد و بنه‌ماڵه‌و که‌س و کار، خرابی مێرده‌که‌ی، به‌ زۆر به‌ شوودان، زۆر هۆکاری دیکه‌.
چاوه‌ڕوانی به‌شی دووه‌م بن که‌ چه‌ند ژنێکی دیکه‌ی تێکۆشه‌ری کوردستانه‌.
www.serbexo.com


وتاری سیاسی

  • 
    بەیاننامەی پارتی سەربەستیی کوردستان لە پێوەندی بە ڕزگارکردنەوەی شنگاڵ، و ڕووداوەکانی دوزخورماتووی باشوری کوردستان

      ڕزگاری شنگاڵ. خەڵکی هەردەم خۆراگرو تێکۆشەری کوردستان. ڕێکەوتی ١٣ / ١١ / ٢٠١٥ مزگێنی ڕزگارکردنەوەی شنگاڵ لە لایەن سەرۆکی هەرێمی کوردستانەوە لە پرێس کۆنفرانسێکدا ڕاگەیاندرا. کە بە بەشداری دەیانهەزار لە پێشمەرگەکانی کوردستان و بە سەر پەرەستی بەڕێز مەسعود بارزانی فەرماندەی گشتیی هێزە چەکدارەکان و سەرۆکی هەرێمی کوردستان، و هەروەها بە بەشداری فرۆکەکانی هاویەیمانی شەری دژی داعش، و هێزەکانی پێکاکا و یەپەگە بەشداریان تێیدا هەبووە. هەواڵی ڕزگاربوونی شنگاڵ هەموو کوردێکی خەمخۆری نیشتیمانی لە هەر قوژبنێکی جیهانداخۆشحاڵکرد. بەو بۆنەوە وەک پارتی سەربەستیی کوردستان پیرۆزبایی بە دەستهێنانەوەی ئەو شارە ...

مافی مرۆڤ

    
  • هیچ کەس ولایەنێک ناتوانێ تاوانبارانی جینۆساید بەرەڵا بکات

    لەمێژە هەوڵەکان بۆ بەرەڵاکردنی تاوانباری ئەنفال سوڵتان هاشم  لە ئارادایە ،بەلام بەهۆی فشارەکانی  کەسو کاری قوربانیان جینۆساید و چین و توێژەکانی تری عیراقەوە  سەرکەوتوو نەبوە. وا جارێکی تر دەنگۆی بەرەڵا کردنەکەی  دەبیستین لە میدیاکانی راگەیاندنەوە گوایە ئەمجارە  جەند کەس و لایەنێک  لەهەوڵدان بۆ بەردانی ئەم تاوانبارە ئەویش بەپێی ڕیکەوتن و مامەڵەیەکی سایسیە  بۆ ئازاد کردنی شاری موسڵ . ئەم کارە نارەوایە  هەرچۆنێک بێت دژ بە هەموو پرەنسیپەکانی مافی مرۆڤ و پێشێلکاریەکی زەقی یاسا و دادوەریە،لەگەڵ ئەوەشدا &n ...

بابه‌تی هونه‌ری

    
  • له‌ قه‌سابخانه‌وه‌ بۆ باره‌گا, هه‌ژێن

    له قه سابخانه وه بۆ باره گاهه ژێن03.04.2009تۆ هاتی و دڵم کرده سفره بۆتتۆ ناوه خت هاتی و سفره م خاڵی بووله به رده مت راکشام و وتم “ها سه رم ببڕه ”تۆ ناوه خت هاتی و ئه لبومێکی ته مه ندرێژم بۆت کرده وه نه مزانی ناوه خت ده ڕۆی و وێنه کانت گشت ڕه شده که یته وه تۆ ناوه خت له په نجه ره وه هاتی,به ڵام کچه دراوسێکه مان له ده رگه وه ماچی بۆ هه ڵدامبیست و هه شت ساڵ له مه وبه ربه ر له کۆچی ناخواسته ی خۆیساڵێ به ر له پێشمه رگکه وتنملێی پرسیم “تۆ چیت”که چی تۆ دوو ڕۆژ له مه وبه ربۆت نووسیم “تۆ سه گیت”پێم سه یر بوو، تازه زانیوه ته من به ڕه ڵام وه ك سه گئه و به ...