دیمانه‌ له‌سه‌ر کوشتارو به‌دۆزه‌خبوونی ژیانی ژنان؛ له‌گه‌ڵ شاعیرو پێشکه‌شکاری ناودار خاتوو هێرۆ مه‌ولوودی



دیمانه‌و گفتوگۆکانی کڵاوڕۆژنه‌ له‌سه‌ر کوشتارو به‌دۆزه‌خبوونی ژیانی ژنان؛ گفتوگۆی سێیه‌م له‌گه‌ڵ شاعیرو پێشکه‌شکاری ناودار خاتوو هێرۆ مه‌ولوودی



کاتێک کوشتنی ژنانی کورد له‌ناوخۆو له‌ده‌ره‌وه‌، له‌ژێری ناوی کڕینه‌وه‌ی شه‌رف و ده‌یان به‌هانه‌ی تر به‌دزی و هه‌ندێک جاریش به‌ئاشکرایی ده‌کرێن، ئایا که‌س ئه‌و پرسیاره‌ی له‌خۆی کردووه‌؟ ئاخۆ ده‌بێت هه‌ریه‌که‌مان له‌ئاست ئه‌و ده‌رده‌ ترسناکه‌ به‌ربه‌ریانه‌ی کۆمه‌ڵگای خۆمان و تاکه‌کانی،‌ چی بکه‌ین؟ ئایا چه‌ند که‌سمان له‌خۆمانمان پرسیووه‌؟ ئه‌گه‌ر ڕۆژنامه‌و هه‌فته‌نامه ئه‌هلی و ئازادده‌کان وه‌کو ئه‌رکێکی ڕۆژنامه‌نووسی ئه‌و کوشتاره‌ی له‌ناوشارو چۆڵه‌وانی و سه‌ر ده‌ریاچه‌کان له‌کوردستان و له‌هه‌نده‌ران، له‌لایه‌ن پیاوانی کورد ده‌رهه‌ق به‌ژنان ده‌کرێن، ئاشکرا ده‌که‌ن و بکه‌رو تاوانبارانمان پێ ده‌ناسێن،دوای ئه‌وه‌ ئێمه‌ی ڕۆشنبیر ده‌بێت چی بکه‌ین؟ وه‌ڵامی ئه‌و پرسیارانه‌ بۆ ڕۆشنبیرو ڕۆژنامه‌نووس و نووسه‌ران خۆیان به‌جێ دێڵین و، له‌م نێوه‌نده‌دا ئێمه‌ وه‌کو ماڵپه‌ڕی (( کڵاوڕۆژنه ))‌ بۆئه‌وه‌ی ده‌ست له‌سه‌ر برینه‌ ئاوه‌ڵاکانی ئه‌م پرسه‌ دانێنن، ته‌نها ژنان خۆیان ده‌دوێنین. به‌لامانه‌وه‌ گرینگ نییه‌ کێ؟و له‌کوێ؟و چه‌ند ژن ده‌دوێنین؟ به‌قه‌د ئه‌وه‌نده‌ی حه‌زده‌که‌ین ئه‌و ڕه‌شه‌کوژیه‌ ترسناکه‌ی ژنان که‌له‌مێژووی دوای ڕاپه‌ڕین و دوای به‌ده‌سته‌وه‌ گرتنی ده‌سه‌ڵاتی خۆماڵیمان ڕووده‌دات، هۆکارو پاساوه‌ درۆیه‌کان په‌رده‌ هه‌ڵماڵتر بکه‌ین، تا له‌و ڕێگایه‌وه‌ له‌لایه‌ک؛ به‌شڕۆڤه‌ی ئافره‌ته‌ ئازادیخوازو خاوه‌ن ده‌نگه‌ بێترسه‌کان ئاشنابین، له‌لایه‌کی تریشه‌وه‌ به‌ڵکو ئه‌و ڕێکاره‌ ده‌رنجامێک و هه‌لێکی ڕه‌خساو به‌رهه‌م بهێنێ و کوشتاری وه‌حشانه‌ی ژنان که‌مێک، له‌که‌می بدات.

میوانی گفتوگۆی ته‌وه‌ری سێیه‌می گفتوگۆکانمان، شاعیرو پێشکه‌شکاری ناودار خاتوو ( هێرۆ مه‌ولوودی)ه‌.

ئیبراهیم عه‌باس: له‌ناو کولتووری ئێمه‌دا ده‌یان داب و نه‌ریت هه‌ن کاڵبوونه‌وه‌، یان جێگۆڕکێیان پێ کراوه‌، به‌ڵام نامووس په‌رستی بووه‌ به‌میرات و تۆڵه‌ی شه‌ره‌فیش هه‌رواو وه‌کو کولتوورێکی باو له‌بره‌و سه‌ندن دان‌؟ ئایا بۆ؟

هێرۆ مه‌ولوودی: كلتور ،داب و نه‌ریتی سه‌پاو به‌سه‌ر كۆمه‌ڵگای كوردی دا شتإكی حاشا هه‌ڵنه‌گره‌و ناتوانین ره‌تى بكه‌ینه‌وه‌،راسته‌ له‌ گه‌ڵ هاتنه‌ ئارای ته‌كنۆلۆژیا جۆربه‌ جۆره‌كانی وڵاتانی ده‌وروبه‌رمان و چاولێكه‌ری كوێرانه‌ى ئێمه‌ به‌ تایبه‌تی له‌ وڵاتانی رۆژئاوایی تا راده‌یه‌كی زۆر پێشكه‌وتووی كردووین له‌ رواڵه‌تدا،له‌ ئیمكانات و كه‌ڵك وه‌رگرتنیان، وده‌سته‌به‌ر كردنی پێداویستیه‌كانی ژیانمان،شێوازی جل و به‌رگ و مۆدیلات،شێوه‌ی بیناكان ،جاده‌و شه‌قامه‌كان و...هه‌مووی ئه‌و شتانه‌ كه‌ له‌ ساڵ و مانگ شاهیدى گۆرِانیانین و شارستانیه‌تێکی به‌سیما و روخسارمانه‌وه‌ دیاره‌، به‌ڵام هه‌مووی رواڵه‌ته‌ و ناخى ئێمه‌ نه‌گۆڕِاوه‌،عه‌قڵیه‌ت و بیركردنه‌وه‌ی تاكه‌كانی كۆمه‌ڵ عه‌قڵیه‌تی رابردووه‌،ئێستاش زۆرن ئه‌و كه‌سانه‌ و رۆژانه‌ ده‌یانبینین به‌ شێوازى جل وبه‌رگیان ،مۆدیلاتیان وا خۆیان نیشان ئه‌ده‌ن له‌ ناو كۆمه‌ڵگا كه‌ هه‌ڵگرى ئاڵاى گۆرِانن، به‌ڵام ئه‌گه‌ر تێكه‌ڵیان بین و follow upمان هه‌بێت له‌ژیانی رۆژانه‌یان و له‌ ناو بنه‌ماڵه‌یان ،هه‌ر ئه‌و بیرو هزره‌ كۆنه‌ی باو باپیرانی له‌مێشكه‌و جووته‌ پێڵاوه‌كه‌ی ناوه‌ته‌ ژێر سه‌رى. نامووس په‌ره‌ستى و پاراستنی شه‌ره‌فیش هه‌مان ئه‌و بیر وهزره‌ كۆنه‌یه‌ كه‌پیاوان لایان وایه‌ مێینه‌كانیان (كچه‌ ،دایكه‌،خوشكه‌،ژنه‌، )موڵكی ئه‌وانن و ده‌بێت بیانپارێزن به‌هه‌ر شێوه‌یه‌ك بێت، ئه‌گه‌ر تووشی هه‌ڵه‌یه‌ك هاتن، هه‌موو كاتیش خۆیانن (پیاوان)ئه‌م هه‌له‌ ده‌ره‌خسینن كه‌ ئافره‌تانییان تووشی هه‌ڵه‌ بن، ئاوا به‌ناوى پاراستنی شه‌ره‌ف، ده‌ست بۆ توندوتیژی و كوشتنیان ده‌به‌ن.

تاكوو ئه‌م بیرۆكه‌ له‌ ناو هزریان هه‌بێت؟ تاكوو عه‌قلیه‌تی تاكی كوردو پیاوى كورد به‌ ته‌واوی نه‌گۆڕێ و به‌ره‌ دوای به‌ره‌ ریشه‌ داكوتێ ،توندوتیژی زیاتر په‌ره‌ ده‌ستێنێ و زۆر خراپتریش ده‌بێت ، به‌هۆی ئه‌و ئاڵوگۆڕانه‌ى كه‌ له‌كۆمه‌ڵگا و ده‌وروبه‌رمان رووده‌دات و گه‌ر تاكی كورد كه‌ هه‌ڵگرى هه‌مان بیرو هزر بێت ئه‌م پێشكه‌وتنانه‌ قبووڵ ناكات و بۆ خۆی وه‌رى ده‌گرێ و كارى پێده‌كات به‌ڵام ئیزنی ئافره‌ت نادات، كه‌واته‌ ئه‌م میراته‌ ده‌بێت بگۆرێت .

ئیبراهیم عه‌باس: به‌ڵام هه‌رچه‌نده‌ کۆمه‌ڵگاکه‌مان به‌ره‌و ڕووی دونیادا ده‌کرێته‌وه‌و ئاڵوگۆره‌ کولتووری و فه‌رهه‌نگییه‌کان ڕوو ده‌ده‌ن وه‌لێ هێشتا ئه‌مانه‌ش هیچیان له‌کوشتارو سوتانی ژنان که‌م ناکه‌نه‌وه‌! بۆچی؟

هێرۆ مه‌ولوودی: هه‌ر دیارده‌یه‌كی كۆمه‌ڵایه‌تی له‌ كۆمه‌ڵ رووده‌دات هۆكاری تایبه‌تی خۆی هه‌یه‌، به‌راستی جإگای هه‌ڵوه‌سته‌و پرسیاره‌، بۆچی سه‌ره‌ڕای ئاڵوگۆرییه‌كانی ئابوورى و سیاسی و ....هتد رۆژ نیه‌ هه‌واڵی سووتانی جه‌سته‌ى ئافره‌تێك و كوشتن و له‌ناوبردنیان به‌بیانووی ته‌باخ و مه‌تبه‌خ و ئاوى رووبار و .....له‌ راگه‌یاندنه‌كان نه‌بیستین و نه‌بینین؟! راسته‌ كۆمه‌ڵگا گۆراوه‌ پێشكه‌وتن و مه‌ده‌نیه‌ت زۆر بووه‌ به‌ڵام نه‌ له‌سیسته‌می كۆمه‌ڵایه‌تی و په‌روه‌رده‌یی مان، نه‌ له‌هه‌ڵس و كه‌وت و ره‌فتارمان، نه‌ له‌هزروبیركردنه‌وه‌مان، با ئه‌و سه‌رمایه‌ و پارانه‌ی بۆ شتی هیچ سه‌رف ده‌كرێ، بیناكان ده‌به‌نه‌ عه‌رش و ده‌یانه‌وێ سیمای شاره‌كان به‌بیناكان و جاده‌كانی وه‌ك ئه‌وروپا لێبكه‌ن و هاوار بكه‌ن بۆ مه‌ده‌نیه‌ت، له‌سایت و گۆڤار و رۆژنامه‌كان پشتیوانی مافی تاكه‌كان ده‌كه‌ن،به‌ڵام ئه‌مه‌ هه‌مووی قسه‌یه‌ وبه‌س!؟ ته‌نیا له‌ پشت تریبۆنه‌كانه‌و مایك به‌ ده‌ستن، ده‌با پراكتیكی بكه‌ن؟! ده‌با بڕێك پاره‌ش بۆ لایه‌نی په‌روه‌رده‌ سه‌رف بكرێ و ئاڵگۆرییه‌ك له‌ناخه‌كان و عه‌قڵه‌كان دروست كه‌ن، ئه‌وكات شاره‌كه‌مان بۆ خۆی ده‌بێته‌ دوبه‌ی و نیویۆرك و...... بێگومان ئه‌گه‌ر قسه‌ قاڵبی شیعار و هاوارى گرت سه‌ركه‌وتو نابێت و زۆر خرابتر ده‌بێت و كاریگه‌ری راسته‌وخۆی ده‌بێت له‌سه‌ر پێكهاته‌كانی دیكه‌ی كۆمه‌ڵ . هه‌ر بۆ نمونه‌ دیارده‌ى كوشتن و ره‌شه‌كوژی ئافره‌تان له‌ كوردستان وه‌كو بابه‌تێکی‌ مۆدیلی لێهاتووه‌ بۆ ته‌واوی راگه‌یاندنه‌كان، هه‌موو ژیانمان بوه‌ته‌ چاولێكه‌ری، زۆر شتی زه‌قی ترمان له‌بیر چوه‌ته‌وه‌ كه‌هۆكاره‌ بۆ سه‌رهه‌ڵدانی نمونه‌ی ئه‌مه‌ و ئه‌گه‌ر ئه‌وان بنبى بكرێن، ئه‌وه‌ش روو نادات. ده‌باشه‌ بابێین چاره‌سه‌رى بكه‌ین ،هه‌موومان پراكتیكانه‌ بێینه‌ مه‌یدان . كوا حكومه‌ت و په‌رله‌مان و رێكخراوه‌كان ماڤى مرۆڤ و ئافره‌تان و..... چییان كردوه‌؟ ئایا به‌به‌ستنی كونفرانسێك و كۆبوونه‌وه‌ له‌هۆتێله‌ به‌ناوبانگه‌كان، ده‌توانن ره‌شه‌كوژی و كوشتنی ئافره‌تان و هه‌تك كردنیان كه‌م بكه‌ن؟! ئه‌گه‌ر راست ده‌كه‌ن با له‌ گه‌ره‌كه‌ بچوكه‌كان ،له‌لادێ و گونده‌كان، كاربكه‌ن بۆ هۆشیاركردنه‌وه‌ی تاكه‌ هه‌ژاره‌كان؟ كوا له‌كام ده‌زگای راگه‌یاندن بیستومانه؟‌ یان بینیومانه‌ كچی مه‌سئوول و ده‌وڵه‌مه‌ندێك له‌لایه‌ن باوكییه‌وه‌ كوژرابێت.

كێشه‌ى سه‌ره‌كی ئێمه‌ ئه‌وه‌یه‌ له‌ناو ئه‌و دوو چینه‌ى كه‌ هه‌مانه‌(ده‌وڵه‌مه‌ند و هه‌ژار،رۆشنبیر و نارۆشنبیر ،خوێنده‌وار و نه‌خوێنده‌وار )گرنگی به‌ چینی یه‌كه‌م ئه‌ده‌ین، كه‌ هیچ پێویست ناكات و زۆربه‌ی هه‌ره‌ زۆری دیارده‌كان له‌ ناو چینی دووه‌م دایه‌و بۆ هۆشیاری ئه‌وان هه‌وڵ بده‌ین ۆركشۆپ و كۆنگره‌ى ساده‌ و ساكار ساز بكه‌ین تێكه‌ڵی مرۆڤه‌ ساده‌كان بین. ئێمه‌ بۆ گۆران له‌ كۆمه‌ڵ با له‌ بنه‌ماڵه‌ و خێزان ده‌ست پێبكه‌ین، كه‌تاكی خێزان هوشیار بووو ئاگاییان په‌یدا كرد، كۆمه‌ڵیش پێشكه‌وتوو ده‌بێت و هه‌ڵگری گۆران ده‌بێت، كه‌پیاوى كورد ئه‌و ئازادییه‌ی دایه‌ ئافره‌تی و نه‌یبه‌سته‌وه‌ له‌ ماڵێ ئه‌ویش كه‌سێكی كراوه‌ ده‌بێت له‌كۆمه‌ڵ به‌ دوای هه‌لوده‌رفه‌ت ناگه‌رێ كه‌به‌شێوه‌ی نێگه‌تیڤانه‌ كه‌ڵك له‌ ئازادی وه‌ربگرێ و تووشی هه‌ڵه‌ بێت و حه‌زو ئاواته‌كانی بێنێته‌ دى و بۆ تۆڵه‌ سه‌ندنه‌وه‌ش بێت سه‌ری بنه‌ماڵه‌ی شۆر بكات له‌ كۆمه‌ڵگادا. چونكا هه‌رچه‌ند فشار و زه‌خت له‌ سه‌ر تاكه‌كان به‌تایبه‌ت ئافره‌تان زیاتر بێت ئاڵۆزی و فه‌ساد زیاتر ده‌بێت ، به‌ڵام كه‌ ئازادبوو(هه‌ڵبه‌ت ئازادییه‌ك كه‌ ئه‌منیه‌ت و گیانی نه‌خاته‌ مه‌ترسی)ده‌توانێ چاك و خراپ لێك جیابكاته‌وه‌ و له‌گه‌ڵ هه‌ر هه‌نگاو هه‌ڵێنانی له‌ناو كۆمه‌ڵ ڕه‌‌چاوى كه‌سایه‌تی و حورمه‌تی بنه‌ماڵه‌كه‌ی ده‌كات.

ئیبراهیم عه‌باس: کولتووری باوو داب و نه‌ریتی ڕێگر، زه‌مینه‌ی پێشڤه‌چوونی له‌گه‌نجان به‌هه‌ردوو ڕه‌گه‌زه‌‌وه‌ گرتووه‌، ئه‌گه‌ر وردتریشی بکه‌ینه‌وه‌؛ بۆ ‌ئافره‌تان له‌هه‌ر ته‌مه‌نێک بن ئه‌وا ڕێگرییه‌کان ده‌بنه‌ زیاتر! پێموایه‌ به‌شێک له‌نوێ نه‌بوونه‌وه‌ی نه‌وعی کۆمه‌ڵگای ئێمه‌و ئه‌و دۆزه‌خه‌ی بۆ ژنان هه‌ڵخراوه‌ سه‌رچاوه‌که‌ی یان ڕه‌گێک له‌ڕه‌گه‌کانی ئه‌مه‌یه‌، ئایا ئێوه‌ ده‌ڵێن چی؟

هێرۆ مه‌ولوودی: ئإمه‌ ئه‌وه‌شمان بوه‌ته‌ ته‌قلید ،هه‌ر شتإك رووبدات و زه‌ق بإت له‌كۆمه‌ڵ و سه‌رنجمان رابکێشێ خێرا تاوانه‌كه‌ی ده‌خه‌ینه‌ ئه‌ستۆی كه‌لتور و داب و نه‌ریت و یه‌خه‌ى ده‌گرین. راسته‌ به‌ڵام داب و نه‌ریته‌كان یاسا نین كه‌ نه‌گۆڕێن، بنه‌ماڵه‌كان و تاكه‌كان ناتوانن ئه‌و مافه‌یان پێنادرێ له‌جێگه‌ی قانوون و یاسا بریار بده‌ن، بنه‌ماڵه‌و خێزان وپه‌روه‌رده‌ی غه‌ڵه‌ت و هه‌ڵه‌ی دایك و باوكان له‌م سه‌رده‌مه‌دا كاریگه‌رى ئه‌وتۆی هه‌یه‌ له‌ سه‌ر گه‌نجه‌كان به‌هه‌ردوو رِه‌گه‌ز، ئه‌وه‌ ته‌نیا ئافره‌تان نین كه‌ چه‌وساونه‌ته‌وه‌، كورانیش ده‌ناڵێنن، به‌ڵام په‌لاماره‌كه‌ له‌سه‌ر ئافره‌ته‌و زه‌قتره،‌ به‌قسه‌كردن و گله‌یی و گازنده‌یه‌ک‌ وه‌كو ئاسانی ئاو خواردنه‌وه‌، ده‌كوژرێن!!؟ ره‌نگه‌ كوران بتوانن ده‌رباز بن ،ئاخر كۆمه‌ڵگا ئه‌و ڕێگه‌ى پێداون دوور له‌بنه‌ماڵه‌و به‌ته‌نیا بژین و ئافره‌ت كه‌وابكات له‌ لایه‌ن كۆمه‌ڵگاشه‌وه‌ سه‌ركوت ده‌كرێ.

ئافره‌ت ته‌نیا په‌ناگای بنه‌ماڵه‌یه‌و ئه‌گه‌ر نه‌توانێ بیروڕا ده‌ربڕێ، كه‌تووشی گرفت هات په‌نا بۆ كێ به‌رێ؟ بۆ هاوده‌ردی خۆی دایك و خوشك ئه‌ویش ئه‌كه‌ر دایك خه‌مخۆری بێت!و ئه‌وانیش به‌و ده‌رده‌وه‌ ده‌ناڵێنن، دایك به‌ حوكمی عه‌یب و شه‌رم كۆرپه‌ى قسه‌ له‌گه‌رووی ناترازێ و ناوێرێ بیدركێنێ و پشتیوانی خۆی و كچه‌كه‌ی بكات.

راسته‌ كه‌لتوور و داب و نه‌ریت كاریگه‌رى زۆری هه‌یه‌ به‌ڵام نه‌ به‌قه‌ده‌ر تاكه‌كان، ئێمه‌ له‌زۆر بوار ڕچه‌مان شكاندووه‌ و سه‌ركه‌وتوو بووین به‌لام هه‌ندێكیان وا رِه‌گیان داكووتاوه‌و پیرۆزن لای تاكه‌كان، پاراستنی به‌ئه‌ركی خۆیان ده‌زانن!؟ ئێمه‌ خۆمانین كه‌ ده‌بێت بزانین پیرۆزییه‌كان كامانه‌ن؟و لۆ چ بوارێ ده‌بێت گۆران رووبدات؟ تا نه‌زانین؟ ئه‌گه‌ر هه‌وڵیش بده‌ین ده‌سته‌به‌ر ناكرێ و قسه‌كان ده‌بنه‌وه‌ شیعار و ته‌نیا خۆمان و ده‌وروبه‌رمانی پێهه‌ڵده‌خڵه‌تێنین!؟.


ئیبراهیم عه‌باس: به‌ده‌ر له‌مه‌ ئایا پله‌دووی به‌ڕوانگه‌ کۆمه‌ڵایه‌تییه‌که‌ی له‌و هۆکارانه‌ی سه‌ره‌وه‌دێن؟ که‌وابێت ئێمه‌ وه‌کو تاک له‌وێوه‌ بۆ هه‌موو کۆمه‌ڵگا چیبکه‌ین؟ تا دۆزه‌خی پله‌دووی ئافره‌ت نه‌هێڵین؟

هێرۆ مه‌ولوودی: له‌و كاته‌ى كه‌ ئاشتى و ته‌بایی و ئاسایشی سه‌رده‌مى دایك سالاری جێگاى خۆی دا به‌ توند وتیژى و كوشتن و برِین و كاتی دروستبوونی چینه‌ كۆمه‌ڵایه‌تیه‌كان و دروستبوون و سه‌رهه‌ڵدانی باوك سالاری ،ئافره‌ت له‌لایه‌ن پیاو به‌ ره‌گه‌زى دووه‌م یان پله‌ى دووه‌م له‌ كۆمه‌ڵگا ناونرا و هه‌ر له‌و كاته‌وه‌ تا ئێستا به‌م بیانووه‌ سه‌ركوت ده‌كرێن.

به‌ئاوردانه‌وه‌یه‌ك له‌وڵاتانی جیهان ده‌بینین ته‌نیا له‌ وڵاتانی رۆژهه‌ڵاتی بێ حورمه‌تی نه‌كراوه‌ به‌ ئافره‌ت، ناتوانین بڵێین ته‌نیا لێره‌ باوه‌. له‌كۆمه‌ڵگایه‌كی پێشكه‌وتووی وه‌ك ئه‌مریكا به‌پێی ئامارێك چوار میلیۆن ژن له‌ ماوه‌ى سالێكدا كه‌وتوونه‌ته‌ به‌ر هێرشی توندوتیژى پیاوان و له‌هه‌ر رۆژێكدا( 3 )ژن ده‌بنه‌ قوربانی و ڕێژه‌ى ئه‌م توندو تیژیه‌ له‌م وڵاته‌، دوای 11 سێپته‌مبه‌ر گه‌یشتۆته‌ ( 5500 ) ژن و ئه‌م ڕێژه‌یه‌ له‌ وڵاتێکی وه‌ك ئه‌مریكا سه‌رسورهێنه‌ره‌!؟ توندوتیژی له‌دژی ژنان دیارده‌یه‌كی جیهانییه‌و ئه‌و كه‌سانه‌ش كه‌ به‌كاری دێنن ناتوانین بڵێین سه‌ر به‌دین، یان كۆمه‌ڵگایه‌كى تایبه‌تن. له‌راستیدا له‌جیهاندا له‌ هه‌ر 3 ژن ،ژنێك ده‌كه‌وێته‌ به‌ر هێرشی توندوتیژی و توشی جۆره‌ها دیارده‌ی قیزه‌ونی كۆمه‌ڵایه‌تی ده‌بێت كه‌سه‌رچاوه‌كه‌ی ئایین، پاره‌، جیاوازی چینایه‌تی ،ره‌گه‌زى و كه‌لتوری یه‌.

ژن له‌وڵاتانی ئه‌وروپیش هێرشی له‌سه‌ره‌، پله‌ى دووه‌، له‌رۆژئاوا وه‌ك كاڵایه‌كی بازرگانی سه‌یری ئافره‌ت ده‌كرێ، كۆمه‌ڵگایه‌ك كه‌ناسكی و جوانی ئافره‌ت بۆ ریكلام و بازرگانی خۆی و دیزاینی به‌رهه‌مه‌كانیان به‌ كاردێنن، دانانی پله‌ی دوویی، بێ حورمه‌تی یه‌و زیاتر هه‌ره‌شه‌ ده‌كاته‌ سه‌ر لایه‌نی كۆمه‌ڵایه‌تی و ده‌روونى و جه‌سته‌یی ژن و هه‌مووی ئه‌مانه‌ په‌رده‌پۆش كراوه‌ له‌ ژێر ناونیشانی یه‌كسانی. به‌ڵام ژنی ئێستا بوێرانه‌ چاوى كردووه‌ته‌وه‌و ئه‌مانه‌ ده‌زانێت و ئاگایی په‌یداكردووه‌ و زۆر جیاوازه‌ له‌ ژنی رابردوو، شان به‌ شانی پیاو هه‌نگاو ده‌نێت و به‌ هه‌وڵ و تێكۆشانی خۆی مافه‌كانی ده‌سته‌به‌ر ده‌كات، چاوه‌ریی ئه‌وه‌ ناكات كه‌چیتر مافى پێبده‌ن و هاوار ده‌كات و ئاواته‌ خنكاوه‌كانی دێنێته‌ دی . بۆیه‌ بۆ ده‌رباز بوون له‌ پله‌ی دوویی و بۆ یه‌كسانی پێویستی به‌هۆشیاركردنه‌وه‌ هه‌یه‌، پێویسته‌ خۆی بناسێ و ژنانیش بناسێت و به‌دوای خاڵه‌ لاوازه‌كانی یه‌كتر نه‌بن و هاوڕێی یه‌كبن و ئه‌گه‌ر خۆیان یه‌كتر سه‌ركوت نه‌كه‌ن، ره‌گه‌زه‌كه‌ی تر ئه‌و مافه‌ به‌خۆی نادات و ناتوانێ سه‌ركوتیان بكات، كه‌ ئه‌م ئاواتانه‌ هاتنه‌ دی،پله‌ى دووى نامێنێ و یه‌كسان ده‌بێت. گرینگ ئه‌وه‌یه‌ ئیراده‌ بكه‌ین به‌ گشتی و بمانهه‌وێت.

ئیبراهیم عه‌باس: لایه‌نه‌ خراپه‌کانی کولتوورو داب و نه‌ریتی کۆمه‌ڵگای کوردی، له‌هه‌ریه‌ک له‌پارچه‌و به‌شه‌کانی کوردستان وه‌کو یه‌که‌؟ یان له‌چییه‌وه‌ جیاوازن؟ ژنانی کورد له‌کام به‌شی کوردستان ده‌توانن زیاتر پڕاکتیزه‌ی مافه‌کانیان بکه‌ن؟ به‌بێ ئه‌وه‌ی دووچاری هه‌ڕه‌شه‌و لێدان و سوکایه‌تی پیاوان ببنه‌وه‌؟

هێرۆ مه‌ولوودی: كورد هه‌ر كورده‌ له‌ هه‌ر كوێ بژی، له‌هه‌ر پارچه‌یه‌كی له‌كوردستان، یان هه‌ر وڵاتێ تر، ئایا ئه‌وانه‌ى به‌نازیان كوشت و بێ حورمه‌تیان به‌ جه‌سته‌ى كرد، كورد نه‌بوون؟و ئایا ‌له‌ئه‌وروپا نه‌ده‌ژیان؟ ئایا ژیان له‌وێ ئه‌وانی تووشی گۆڕان كردبوو؟ هه‌رخاوه‌ن داب و نه‌ریت و كه‌لتووری سه‌پاوى كورد بوون. ناتوانین بڵێین له‌پارچه‌كانی دیكه‌ی كوردستان توندو تیژی نیه،‌ ره‌نگه‌ زۆر خراپتر بێت به‌ڵام شێوازی ده‌گۆرێ، وه‌ك چۆن له‌ ئه‌وروپاش هه‌یه‌ و ئاماژه‌مان پێكرد.

رۆژانه‌ له‌راگه‌یاندنه‌كان ده‌بینین بۆ نموونه‌ له‌رۆژهه‌ڵاتى كوردستان و شارو گونده‌كانى كه‌ئافره‌تان ده‌سوتێن ،ده‌كوژرێن و له‌ ناو ده‌چن، كه‌واته‌ محدود نابێت به‌ به‌شێك، یان شوێنێك، به‌ڵام هه‌ندێ جیاوازی هه‌یه‌، ئه‌و سیسته‌مه‌ عه‌شیره‌تییه‌ی كه‌ له‌باشوور هه‌یه‌و داب و نه‌ریته‌كانی زاڵ كردووه‌ به‌سه‌ر ئافره‌تان له‌رۆژهه‌ڵاتی كوردستان په‌یره‌و ناكرێ ئه‌گه‌ریش هه‌بێت له‌ هه‌ندێ ناوچه‌ی تایبه‌ته‌، رێژه‌ى توندو تیژی له‌لایه‌ن بنه‌ماڵه‌و خێزان، زۆر كه‌مه.‌ ئه‌وه‌ش په‌یوه‌سته‌ به‌سیسته‌می په‌روه‌رده‌یی و شێوازی بیركردنه‌وه‌یان. ره‌نگه‌ ده‌سه‌ڵاته‌ زاڵ بووه‌كان به‌ سه‌ر پارچه‌كانی كوردستان كاریگه‌رى خۆی هه‌بێت له‌ مه‌ڕ توندوتیژی. بۆ نموونه‌ باشوور له‌ ژێر ده‌سه‌ڵاتی عه‌ره‌ب و به‌عس بوو، ئێستاش ره‌نگدانه‌وه‌ى هه‌یه‌ له‌ پێكهاته‌و سیسته‌مه‌ جۆر به‌جۆره‌كانی كۆمه‌ڵ له‌سیسته‌می بنه‌ماڵه‌وه‌ تاكوو قوتابخانه‌و شوێنی كاركردن، ئه‌م سیسته‌مه‌ توندوتیژه‌ هه‌ر ماوه‌و، رۆژانه‌ ته‌نانه‌ت له‌ هه‌ڵس و كه‌وته‌كانیان به‌ كاری دێنن . له‌به‌شه‌كانی دیكه‌ى كوردستانیش به‌و پێیه‌ى ژێر ده‌ستی فارس و توركن، كاریگه‌رى و ره‌نگدانه‌وه‌ى هه‌بووه‌، به‌ڵام بۆ نموونه‌ فارس خه‌سڵه‌تی توندی نه‌بووه‌و كه‌متر توندوتیژی به‌كار هێناوه‌، بۆیه‌ تا راده‌یه‌كی زۆر خه‌ڵكی ئارامترن و هێمنانه‌ هه‌ڵس و كه‌وت ده‌كه‌ن. به‌گشتی له‌ رۆژهه‌ڵات په‌یوه‌سته‌یی به‌شوێین و بنه‌ماڵه‌و به‌و سیسته‌می په‌روه‌رده‌ییه‌وه‌ هه‌یه‌ كه‌ تاك تیایدا ده‌ژی.

پراكتیزه‌كردنی ماف بۆ خودی ئافره‌ت ده‌گه‌رێته‌وه‌ بۆ ئه‌و كۆمه‌ڵگایه‌ی تیایدا ده‌ژی, ڕێگه‌پێدان، ده‌ربرینی ڕا، بنه‌ماڵه‌، هه‌مووی ده‌توانێ هۆكاربن بۆ به‌ده‌ستهێنانی ماف، به‌ڵام سه‌ره‌كیترین هۆکار ئافره‌ته‌، ره‌نگه‌ له‌رۆژهه‌ڵاتی كوردستان له‌ لایه‌ن حكومه‌ت ئازادی نه‌درابێت و كۆمه‌ڵگاش دابونه‌ریتی سه‌پاندووه‌ به‌سه‌ریداو ئه‌گه‌ر له‌ پاڵ ئه‌مانه‌ش په‌روه‌رده‌ی خێزان سه‌قه‌ت و هه‌ڵه‌ بێت لێره‌ دایه‌ هه‌مووی ده‌رگاكان داده‌خرێن و ڕێگه‌ى به‌شدارى پێ نادرێ، به‌ڵام له‌ باشوور هه‌ر هیچ نه‌بێت ئازادییه‌ك هه‌یه‌ له‌لایه‌ن حكومه‌ت و پشتگیریش ده‌كرێن، كه‌واته:‌ ئافره‌ت له‌هه‌ر كات و ساتێك ده‌بێ خۆی كچانه‌ بێته‌ مه‌یدان، بوێرانه‌ هه‌نگاو هه‌ڵێنێ و ئه‌و نه‌ریتانه‌ بڕوخێنێ، به‌ كرده‌وه‌و پراكتیكی، نه‌ك به‌ قسه‌ كردن هه‌وڵبدات بۆ رزگاری خۆی و هاوره‌گه‌زه‌كانی و له‌م ڕێگایه‌ش كه‌ ئامانجداره‌ ده‌بێ ژنان رۆڵی ئه‌كتیڤیان هه‌بێت و قوربانیش بده‌ن به‌ مه‌رجی ئاكامی باشی هه‌بێت و پێشه‌نگی ئه‌و كاروانه‌ بن كه‌ گۆرانه‌. ده‌بێت سه‌ره‌تا بیری خۆی بگۆڕێ، كه‌ئافره‌ت گۆڕاو بوونی خۆی پیشاندا له‌ناو كۆمه‌ڵ، خێزان و كۆمه‌ڵگاو ده‌ره‌نجام پیاویش ده‌گۆڕێت و چیتر ناكه‌وێته‌ به‌ر هه‌ره‌شه‌و سوكایه‌تی پێكردن . كه‌ئافره‌ت بیرۆكه‌ی داهێنانی بووو بوێرانه‌ هاته‌ ناو كۆمه‌ڵ, پیاو ناچار ده‌كات هاوكاری بێت له‌م گۆرانه‌داو پیاویش ئه‌م راستییه‌ قبووڵ ده‌كات.

ئیبراهیم عه‌باس: یه‌کێک له‌و دیارده‌ تازانه‌ی دنیای ئێمه‌ که‌خه‌ریکه‌ به‌ڕاستی ده‌بێته‌ کولتوور، ئه‌وه‌یه‌: نووسه‌رو سیاسییه‌کانی ئێمه‌ بۆ شکاندنی یه‌کتری، باسی بێ ئه‌خلاقی ژن و کچ، خوشک ودایکی یه‌کتری ده‌که‌ن و له‌م ڕووه‌وه‌ جنێوی زۆر ناوازه‌یان داهێناوه‌!؟ ئایا ئه‌و داهێنانه‌ ناوازه‌یه‌ چییه‌؟! و ڕاستییه‌که‌ی ئه‌و شێوازه‌ جنێوه‌ چ بێ شه‌ره‌فێک بۆ به‌کار به‌رانی ئه‌و جنێوده‌رانه‌ دێنت؟

هێرۆ مه‌ولوودی: سه‌ركووت كردن و سوكایه‌تی كردن له‌ بواره‌كانی نووسین و راگه‌یاندن و رۆژنامه‌گه‌رى و ناوزرِاندنی تاكه‌كانی كۆمه‌ڵ نه‌ته‌نیا دروست نییه‌، به‌ڵکو هه‌ڵه‌یه‌كی گه‌وره‌یه‌و دیارده‌یه‌كى قیزه‌ونی ئه‌م بواره‌ كه‌ بوه‌ته‌ مۆد و خاوه‌ن ئه‌م قه‌ڵه‌م و بیرانه‌ ده‌یانهه‌وێت وا پیشان بده‌ن كه‌ دیموكراسیه‌ت و ئازادی قه‌ڵه‌م زاڵه‌ به‌ سه‌ریان. ئه‌مه‌ نه‌ك داهێنان نییه‌ به‌ڵكو رووخانێکی ته‌واوه‌، با ره‌خنه‌و جنێو لێکجیاواز بكه‌ینه‌وه‌، بۆ كاتێ ده‌توانین به‌ نووسینی جوان كێشه‌كان چاره‌سه‌ر بكه‌ین په‌نا بۆ وشه‌ی ناحه‌ز به‌رین؟! ئه‌مه‌ نه‌ته‌نیا دیمۆكراسییه‌ت نییه‌ به‌ڵكو پێشیلى ئازادییه‌و سووك بوون و لاواز بوونی به‌پله‌ى یه‌كه‌م ئه‌م كه‌سانه‌یه‌ كه‌ شانازى به‌م داهێنانه‌یان ده‌كه‌ن! ئه‌گه‌ر راست ده‌كه‌ن با داهێنه‌رى وشه‌ و ڕسته‌ جوان بن؟ رۆشنبیران و نووسه‌رانی راسته‌قینه‌ پێویسته‌ له‌م باره‌وه‌ بێده‌نگ نه‌بن و هه‌وڵبده‌ن بۆ بنبڕكردنی ئه‌م دیارده‌ قێزه‌ونه‌.

ئیبراهیم عه‌باس: له‌وه‌ته‌ی کۆمه‌ڵگای نێمه‌ له‌کۆمه‌ڵگایه‌کی به‌رهه‌مهێنه‌وه‌ بووه‌ به‌کاربه‌رو هێزی بازوو ڕۆڵی که‌م بۆته‌وه‌ له‌په‌یداکردنی پاروه‌نانێکداو کاری هه‌ره‌وه‌زی له‌که‌می داوه‌، له‌گه‌ڵیدا ڕۆڵی ژنیش له‌که‌می داوه‌. ئایا ئه‌و ده‌ست وه‌شێن و ده‌ست نه‌پارێزییه‌ی پیاوی کورد بۆ مێنه‌کانی خانه‌واده‌که‌ی له‌ئێستادا چه‌ندی په‌یوه‌ستی ئه‌م هۆکاره‌‌؟

هێرۆ مه‌ولوودی: گه‌رچی پیاوان دوای شۆرشی پیشه‌سازی و له‌م سه‌ده‌مه‌دا پیویستیان به‌ ژنان كه‌متر بووه‌ ،به‌تایبه‌ت له‌بواری به‌رهه‌مهێنان، كشتوكاڵ ، بوونی منداڵ و ئه‌مانه‌و کۆمه‌ڵێک فاکته‌ری تر، پێشان هۆكار بوون بۆ گرنگی دان به‌ ژن بۆ ئه‌وه‌ى هاوشانی پیاو بێت و له‌ مه‌یدانه‌كاندا كارى له‌گه‌ڵدا بكات، به‌ڵام ئه‌و كاتیش ئافره‌ت هه‌ر له‌ژێر ده‌سه‌ڵاتی پیاودا كارى كردووه‌!؟ وه‌كو کۆیله‌یه‌ك نه‌ته‌نیا زه‌وى و به‌رهه‌م و داهات، به‌ڵکو ژنیش به‌شێك بووه‌ له‌و موڵكه‌ و ئه‌و كاتیش كه‌پیاو پێویستی به‌ژن هه‌بووه‌ ویست و حه‌زه‌كانی پیاو زاڵ بووه‌ به‌ سه‌ریدا و به‌ هه‌موو شێوه‌یه‌ك گوێڕایه‌ڵی پیاو بووه‌، دوای تێپه‌رینی ئه‌و سه‌رده‌مه‌ و گۆران بۆ سیسته‌می كاربه‌رى به‌ هۆی ئامێره‌كانی سه‌رده‌م ئاسانكارییان كردووه‌ بۆ به‌كارهێنانی مرۆڤه‌كان بۆ پرۆسه‌ی به‌رهه‌مهێنان، ره‌نگه‌ رۆڵی ژن ته‌نیا له‌وه‌ بینراوه‌ منداڵی بێت، كارو ئه‌ركی ماڵ به‌رێوه‌ببات. به‌ڵام ئایا بوارى تر نه‌بووه‌ رۆڵی تێدا بگێڕێ؟و هه‌وڵ بدات و به‌شداری ئاڵوگۆره‌كانی كۆمه‌ڵگا بێت؟! لێره‌دایه‌ ژنان خۆشیان پاشگه‌ز ده‌بنه‌وه‌، خۆ له‌قه‌ره‌ی شته‌كان ناده‌ن به‌ بیانووی وه‌ك: كارى ئێمه‌ نییه‌! گونجاو نییه‌! شه‌رمه‌ و عه‌یبه‌! ناتوانم و... ده‌یان به‌هانه‌ی تر، بۆیه‌ ئه‌م بیرۆكه‌ لای پیاو دروست ده‌بێت كه‌خۆی خوازیاری ئه‌مه‌یه‌و هه‌لی بۆ ده‌ره‌خسێ و خۆى لاواز و نه‌زان پیشان ئه‌دات، ئیتر هه‌وڵی بۆ نادات دوایى بریار بدات . بۆیه‌ پیاو له‌وه‌ها بارودۆخێك بوونی ژن به‌پێویست نازانێ و ره‌نگه‌ به‌ڕێگرى گه‌یشتن به‌ئاواته‌كانیشی بزانێت و له‌سه‌ر ڕێی ژیان لایده‌دات. خۆ ئه‌گه‌ر به‌پێچه‌وانه‌ی ئه‌مه‌وه‌ ژن بوونى خۆی بسه‌لمێنێ و پشتیوانی پیاویش بێت، سه‌ره‌نجام ئاكامی باشی ده‌بێت و پیاو وا لێبكات كه‌بێ ژن ژیان مانای نابێت و ته‌واو كه‌رى یه‌كتر بن، پیاو ده‌زانێ كه‌ له‌كاتی به‌كاربه‌رى ژن ته‌نیا بۆ تێركردنی حه‌زو ئاره‌زووه‌ ده‌روونییه‌كان نییه‌و تا هه‌ر کاتێ حه‌زى بوو له‌گه‌ڵ بژیت و پاش لێ بێزاربوونی وه‌ك جل بیگۆڕێ!؟ یان سووكایه‌تی پێبكات و بۆ شاردنه‌وه‌ی بێ حورمه‌تییه‌كه‌ی به‌جه‌سته‌ی‌ ئافره‌تی تر بیكوژێ. لێره‌دایه‌ ئافره‌تی كورد ده‌بێت چاوى بكاته‌وه‌و ڕاستییه‌‌كان قبووڵ بكات و نه‌هێڵێت ئه‌م حاڵه‌ته‌ رووبدات و ئیزن نه‌دات پیاو هه‌م لایه‌نی جه‌سته‌یی، هه‌م لایه‌نی ده‌روونی داگیر بكات .

ئیبراهیم عه‌باس: دوا پرسیار؛ پاره‌، ده‌سه‌ڵات، ململانیێ توندی حیزبایه‌تی، بیێ ده‌نگی خه‌ڵکی و..چه‌ندان هۆکاری تر، دۆخێکی ناوازه‌ی له‌کوردستان به‌رهه‌م هێناوه‌، ئه‌ویش ئه‌وه‌یه‌: به‌رپرس و پاره‌داره‌کان چۆن ئاره‌زوو بکه‌ن به‌سوود وه‌رگرتن له‌سامان و پله‌که‌یان بیێ ترس ئیستغلالی جه‌سته‌ی ژنان ده‌که‌ن. چۆن ته‌ماشای ئه‌و دۆخه‌ ده‌که‌ن؟ و ده‌ره‌نجامه‌ تاڵه‌کانی چیین؟

هێرۆ مه‌ولوودی: ئه‌و هه‌لومه‌رجه‌ی هه‌نووكه‌ به‌ سه‌ر كوردستانی باشووردا زاڵه‌و به‌و هۆكارانه‌ی كه‌ ئاماژه‌تان پێكرد ئه‌گه‌ر بێت و كۆنترۆڵ نه‌كرێ ،بێگومان ئاكامی خراپی تری ده‌بێت و ده‌بێ چاوه‌رێی دیارده‌ی زۆر خراپتربین. با كۆنترۆڵیان بكه‌ین تا زیاتر ته‌شه‌نه‌ى نه‌كردووه‌ .ره‌نگه‌ ئه‌و بارودۆخه‌ ئابوورییه‌ی كه‌زاڵه‌ به‌سه‌ر هه‌رێم و كۆمه‌ڵگای دابه‌شی دوو چینی هه‌ژارو ده‌وڵه‌مه‌ند كردووه‌، كه‌سانێك سوود له‌پله‌و پایه‌و پاره‌یان وه‌ربگرن بۆ رازیكردنی ئافره‌تان و ببنه‌ پاشاى خه‌ونه‌ ئه‌فسانه‌ییه‌كان ، وه‌ ڕه‌نگه‌ ئافره‌تیش زۆر جار په‌یوه‌ندی له‌گه‌ڵ پیاوانێك ببه‌ستن كه‌خاوه‌ن ژن ومنداڵن و له‌سه‌ر وێرانه‌ هێلانه‌ دروست بكه‌ن، كه‌به‌دڵنیاییه‌وه‌ هیچ كات سه‌ركه‌وتوو نابێت و ته‌نیا شێواندنى ژیانی هاوره‌گه‌زى خۆیان ده‌بن . له‌و به‌ینه‌دا سوكایه‌تی به‌ ژن كراوه‌و و حه‌زه‌ سیَكسیه‌كانی پیاو تیَر بووه‌ ته‌نیا به‌ هۆی ده‌سه‌ڵات و پاره‌.به‌راستی ئه‌گه‌ر ئه‌مه‌ كارى بۆ نه‌كرێت زۆر جێگاى مه‌ترسییه‌و ده‌بێت ئێمه‌ هه‌موومان هه‌وڵی ئه‌وه‌ بده‌ین و كۆمه‌ڵگاو خێزان و تاكه‌كان هۆشیار بكه‌ین و له‌ ئێستاوه‌ ده‌ست پێ بكه‌ین و حكومه‌ت و لایه‌نی به‌رپرس و رێكخراوه‌كان، به‌دارشتنی یاسای تایبه‌ت بۆ سزادانی ئه‌و كه‌سانه‌ی سوكایه‌تی به‌ ئافره‌تان ده‌كه‌ن، به‌رنامه‌ ڕێژی بکه‌ن. نه‌ك به‌پاره‌و خزمایه‌تی ئازاد بكرێن، ئه‌گه‌ر یاسا ئیزن نه‌دات و سزای چه‌ند كه‌سێکیدا، ته‌نانه‌ت باوكیش بوو كه‌ تاوانه‌كه‌ی ئه‌نجام داوه‌و مافى ته‌واو درا به‌ ئافره‌ت وه‌ك مرۆڤ، ئه‌و کات نه‌ ئیستغلالی ئافره‌ت ده‌کرێ به‌پاره‌و سامان و نه‌كوشتنی ئافره‌تان هێنده‌ ئاسان ده‌بێ و نه‌ده‌ره‌نجامی تاڵی ده‌بێت.

گرینگ نیه‌تی هه‌نگاوه‌كان و ده‌ستپێكه‌ بۆ گۆرانی عه‌قلییه‌ته‌كان و ئێمه‌ ڕێخۆشكه‌ر بین بۆ به‌ره‌ی داهاتوومان كه‌ نه‌پێشه‌لی مافه‌کانمان بكه‌ن و نه‌ ئیزن بده‌ین به‌م كاره‌و له‌مانای راستی گۆران بگه‌ین و ده‌سته‌به‌رى مافه‌كانی تاكه‌كانى كۆمه‌ڵ بكه‌ین بێ جیاوازی ڕه‌‌گه‌زى بۆ بونیادنانی كۆمه‌ڵگایه‌كی مه‌ده‌نی و پێشكه‌وتوو .


ئیبراهیم عه‌باس - هه‌ولێر

وتاری سیاسی

  • 
    بەیاننامەی پارتی سەربەستیی کوردستان لە پێوەندی بە ڕزگارکردنەوەی شنگاڵ، و ڕووداوەکانی دوزخورماتووی باشوری کوردستان

      ڕزگاری شنگاڵ. خەڵکی هەردەم خۆراگرو تێکۆشەری کوردستان. ڕێکەوتی ١٣ / ١١ / ٢٠١٥ مزگێنی ڕزگارکردنەوەی شنگاڵ لە لایەن سەرۆکی هەرێمی کوردستانەوە لە پرێس کۆنفرانسێکدا ڕاگەیاندرا. کە بە بەشداری دەیانهەزار لە پێشمەرگەکانی کوردستان و بە سەر پەرەستی بەڕێز مەسعود بارزانی فەرماندەی گشتیی هێزە چەکدارەکان و سەرۆکی هەرێمی کوردستان، و هەروەها بە بەشداری فرۆکەکانی هاویەیمانی شەری دژی داعش، و هێزەکانی پێکاکا و یەپەگە بەشداریان تێیدا هەبووە. هەواڵی ڕزگاربوونی شنگاڵ هەموو کوردێکی خەمخۆری نیشتیمانی لە هەر قوژبنێکی جیهانداخۆشحاڵکرد. بەو بۆنەوە وەک پارتی سەربەستیی کوردستان پیرۆزبایی بە دەستهێنانەوەی ئەو شارە ...

مافی مرۆڤ

    
  • هیچ کەس ولایەنێک ناتوانێ تاوانبارانی جینۆساید بەرەڵا بکات

    لەمێژە هەوڵەکان بۆ بەرەڵاکردنی تاوانباری ئەنفال سوڵتان هاشم  لە ئارادایە ،بەلام بەهۆی فشارەکانی  کەسو کاری قوربانیان جینۆساید و چین و توێژەکانی تری عیراقەوە  سەرکەوتوو نەبوە. وا جارێکی تر دەنگۆی بەرەڵا کردنەکەی  دەبیستین لە میدیاکانی راگەیاندنەوە گوایە ئەمجارە  جەند کەس و لایەنێک  لەهەوڵدان بۆ بەردانی ئەم تاوانبارە ئەویش بەپێی ڕیکەوتن و مامەڵەیەکی سایسیە  بۆ ئازاد کردنی شاری موسڵ . ئەم کارە نارەوایە  هەرچۆنێک بێت دژ بە هەموو پرەنسیپەکانی مافی مرۆڤ و پێشێلکاریەکی زەقی یاسا و دادوەریە،لەگەڵ ئەوەشدا &n ...

بابه‌تی هونه‌ری

    
  • له‌ قه‌سابخانه‌وه‌ بۆ باره‌گا, هه‌ژێن

    له قه سابخانه وه بۆ باره گاهه ژێن03.04.2009تۆ هاتی و دڵم کرده سفره بۆتتۆ ناوه خت هاتی و سفره م خاڵی بووله به رده مت راکشام و وتم “ها سه رم ببڕه ”تۆ ناوه خت هاتی و ئه لبومێکی ته مه ندرێژم بۆت کرده وه نه مزانی ناوه خت ده ڕۆی و وێنه کانت گشت ڕه شده که یته وه تۆ ناوه خت له په نجه ره وه هاتی,به ڵام کچه دراوسێکه مان له ده رگه وه ماچی بۆ هه ڵدامبیست و هه شت ساڵ له مه وبه ربه ر له کۆچی ناخواسته ی خۆیساڵێ به ر له پێشمه رگکه وتنملێی پرسیم “تۆ چیت”که چی تۆ دوو ڕۆژ له مه وبه ربۆت نووسیم “تۆ سه گیت”پێم سه یر بوو، تازه زانیوه ته من به ڕه ڵام وه ك سه گئه و به ...